Агульныя звесткі

Генеральная Асамблея з'яўляецца галоўным дарадчым органам. Яна складаецца з прадстаўнікоў усіх дзяржаў-членаў, кожная з якіх мае адзін голас. Рашэнні па важных пытаннях, такіх як пытанні міру і бяспекі, прыём новых членаў і праблемы бюджэту, патрабуюць большасці ў дзве трэція галасоў. Рашэнні па іншых пытаннях прымаюцца простай большасцю галасоў.

Функцыі і паўнамоцтвы

У адпаведнасці са Статутам функцыі і паўнамоцтвы Генеральнай Асамблеі зводзяцца да таго, каб:

  • разглядаць прынцыпы супрацоўніцтва ў справе падтрымання міжнароднага міру і бяспекі, у тым ліку прынцыпы, якія вызначаюць раззбраенне і рэгуляванне ўзбраенняў, і рабіць рэкамендацыі ў дачыненні прынцыпаў;
  • абмяркоўваць любыя пытанні, якія адносяцца да міжнароднага міру і бяспекі, і рабіць па іх рэкамендацыі, за выключэннем тых выпадкаў, калі спрэчка або сітуацыя знаходзяцца на разглядзе Савета Бяспекі;
  • абмяркоўваць і за тым жа выключэннем даваць рэкамендацыі па любых пытаннях у межах Статута або па пытаннях, што тычацца паўнамоцтваў і функцый любога органа Арганізацыі Аб'яднаных Нацый;
  • прадпрымаць даследаванні і рыхтаваць рэкамендацыі ў мэтах садзейнічання міжнароднаму палітычнаму супрацоўніцтву, развіцця і кадыфікацыі міжнароднага права, ажыццяўлення правоў чалавека і асноўных свабод для ўсіх і садзейнічання міжнароднаму супрацоўніцтву ў эканамічнай і сацыяльнай абласцях і ў галіне культуры, адукацыі і аховы здароўя;
  • рэкамендаваць меры мірнага ўрэгулявання любой сітуацыі незалежна ад яе паходжання, якая магла б нанесці шкоду дружалюбным адносінам паміж нацыямі;
  • атрымліваць і разглядаць даклады Савета Бяспекі і іншых органаў Арганізацыі Аб'яднаных Нацый;
  • разглядаць і зацвярджаць бюджэт Арганізацыі Аб'яднаных Нацый і вызначаць памеры ўзносаў асобных членаў;
  • абіраць непастаянных членаў Савета Бяспекі, членаў Эканамічнага і сацыяльнага савета і тых членаў Савета па апецы, хто падлягае абранню;
  • сумесна з Саветам Бяспекі ўдзельнічаць у абранні суддзяў Міжнароднага суда і па рэкамендацыі Савета Бяспекі прызначаць Генеральнага сакратара.

На падставе рэзалюцыі «Адзінства на карысць свету», прынятай Генеральнай Асамблеяй ў лістападзе 1950 года, Асамблея можа прыняць меры ў выпадку пагрозы міру, парушэння міру або акта агрэсіі, калі Савет Бяспекі не ў стане дзейнічаць у гэтым кірунку з-за адсутнасці адзінства сярод яго пастаянных членаў. Асамблея ўпаўнаважана неадкладна разгледзець гэта пытанне, каб прапанаваць рэкамендацыі дзяржавам-членам адносна калектыўных мер, уключаючы ў выпадку парушэння міру або акта агрэсіі выкарыстанне ўзброеных сіл, калі гэта неабходна, для падтрымання або аднаўлення міжнароднага міру і бяспекі.

Сесіі Генеральнай Асамблеі

Чарговая сесія Генеральнай Асамблеі звычайна адкрываецца штогод у верасні. Сесія 2000–2001 гг., напрыклад, з'яўляецца 55-й чарговай сесіяй Генеральнай Асамблеі. У пачатку кожнай чарговай сесіі Асамблея выбірае новага старшыню, 21 намесніка Старшыні і Старшыняў шасці галоўных камітэтаў Асамблеі. Каб забяспечыць справядлівае геаграфічнае прадстаўніцтва, пасаду Старшыні Асамблеі штогод па чарзе займаюць прадстаўнікі пяці груп дзяржаў: афрыканскіх, азіяцкіх, усходнееўрапейскіх, лацінаамерыканскіх і Карыбскага басейна, заходнееўрапейскіх і іншых дзяржаў.

Акрамя таго, Асамблея можа збірацца на спецыяльныя сесіі па патрабаванні Савета Бяспекі, большасці членаў Арганізацыі Аб'яднаных Нацый або аднаго члена Арганізацыі пры згодзе большасці іншых. Надзвычайныя спецыяльныя сесіі могуць быць скліканы на працягу 24 гадзін з моманту паступлення патрабавання Савета Бяспекі, ухваленага любымі дзевяццю членамі Савета, або па патрабаванні большасці членаў Арганізацыі Аб'яднаных Нацый, або аднаго члена пры згодзе большасці іншых.

У пачатку кожнай чарговай сесіі Асамблея праводзіць агульныя спрэчкі, дзе часта выступаюць кіраўнікі дзяржаў і ўрадаў. У ходзе іх дзяржавы-члены выказваюць свае меркаванні па шырокім коле міжнародных пытанняў. Далей большасць пытанняў абмяркоўваецца ў шасці галоўных камітэтах ААН.

Галоўныя камітэты

У сувязі з тым, што на разгляд Асамблеі выносіцца вялікая колькасць пытанняў (напрыклад, у парадак дня Асамблеі на 51-й сесіі (1996/1997 год) было ўключана 166 асобных пунктаў), большасць з іх перадаецца на разгляд шасці галоўных камітэтаў:

  • Першы камітэт (пытанні раззбраення і міжнароднай бяспекі).
  • Другі камітэт (эканамічныя і фінансавыя пытанні).
  • Трэці камітэт (сацыяльныя, гуманітарныя пытанні і пытанні культуры).
  • Чацвёрты камітэт (спецыяльныя палітычныя пытанні і пытанні дэкаланізацыі).
  • Пяты камітэт (адміністрацыйныя і бюджэтныя пытанні).
  • Шосты камітэт (прававыя пытанні).

Некаторыя пытанні разглядаюцца толькі на пленарных паседжаннях, а не ў адным з галоўных камітэтаў. Усе пытанні галасуюцца па рэзалюцыях на пленарных паседжаннях, звычайна да канца чарговай сесіі, пасля таго як камітэты завершаць іх разгляд і прадставяць праекты рэзалюцый пленарным паседжанням.

У камітэтах галасаванне праводзіцца простай большасцю галасоў. На пленарных паседжаннях рэзалюцыі могуць прымацца простым адабрэннем, без пярэчанняў і без галасавання або шляхам паіменнага галасавання, якое заносіцца ў пратакол.

Хоць рашэнні Асамблеі не маюць абавязковай юрыдычнай сілы для ўрадаў, за імі стаіць сусветнае грамадскае меркаванне па важных міжнародных пытаннях, а таксама маральны аўтарытэт сусветнай супольнасці.

Круглагадовая праца Арганізацыі Аб'яднаных Нацый вядзецца галоўным чынам на аснове рашэнняў Генеральнай Асамблеі, г. зн. волі большасці членаў, выяўленай у рэзалюцыях, прынятых Асамблеяй. Гэтая праца ажыццяўляецца:

  • камітэтамі і іншымі органамі, створанымі Асамблеяй для вывучэння канкрэтных пытанняў, такіх як раззбраенне, падтрыманне міру, развіццё і правы чалавека;
  • на прадугледжаных Асамблеяй міжнародных канферэнцыях і Сакратарыятам Арганізацыі Аб'яднаных Нацый – Генеральным сакратаром і яго персаналам з міжнародных грамадзянскіх служачых.

Больш падрабязна (Rus)